Kompostownia
Jedną z instalacji prowadzonych przez PUK jest kompostownia odpadów zielonych selektywnie zebranych. Składa się ona z betonowego, odwodnionego placu o powierzchni ponad pół hektara oraz kompostera bębnowego. Kompostowanie odbywa się dwiema różnymi metodami: w pryzmach na placu (system otwarty) oraz w komposterze (system zamknięty).
Pod pojęciem odpadów zielonych rozumie się resztki roślinne, takie jak trawa, liście, gałęzie, chwasty, owoce itp. Przetwarzanie odpadów zaczyna się od ich odpowiedniego przygotowania, polegającego na usunięciu zanieczyszczeń i rozdrobnieniu gałęzi na zrębki. Tak przygotowany materiał układa się w pryzmy i przerzuca co kilkanaście dni w celu równomiernego napowietrzenia i wymieszania. Po trzech miesiącach dojrzały kompost przesiewa się przez sito o oczkach wielkości 2 cm i magazynuje w pryzmie. Część materiału przetwarza się w komposterze, co znacznie skraca proces kompostowania. Po trzech dniach przebywania w bębnie kompostera, wsad jest na tyle przetworzony, że wystarczą tylko dwa miesiące dojrzewania w pryzmach, by osiągnąć gotowy produkt.
Kompostowanie w systemie otwartym jest jedną z najprostszych metod przetwarzania odpadów biodegradowalnych, lecz mimo to wymaga sporego nakładu pracy i posiadania instalacji wyposażonej w odpowiednie urządzenia, takie jak: rębarka do gałęzi, przerzucarka kompostu, sito, ładowarka kołowa, traktor z przyczepą. Ponadto do prawidłowego funkcjonowania kompostowni niezbędna jest kanalizacja do odprowadzania odcieków z kompostu do oczyszczalni ścieków oraz waga samochodowa służąca do prowadzenia ewidencji przyjętych odpadów i sprzedanego kompostu. Nie mniej istotnym elementem technologii jest wiedza i doświadczenie personelu.
Aby móc sprzedawać wyprodukowany kompost, Przedsiębiorstwo uzyskało od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozwolenie na wprowadzanie do obrotu nawozu organicznego, któremu nadano nazwę „Kompost Fertilo”. Pozwolenie to poprzedziły obowiązkowe badania laboratoryjne oraz uzyskane od państwowych instytutów badawczych opinie o spełnianiu wymagań jakościowych nawozu.
Kompostownia PUK wpisana jest w wojewódzkim planie gospodarki odpadami jako regionalna instalacja przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK), co oznacza, że może przyjmować odpady zielone z regionu gospodarki odpadami, którym obecnie jest całe Województwo Małopolskie. Po uzyskaniu statusu instalacji regionalnej znacznie wzrosła ilość odpadów dostarczanych na kompostownię, tak że obecnie funkcjonuje ona na granicy swoich możliwości przerobowych. Zatem, by móc swobodnie zagospodarować tak duży strumień odpadów zielonych, konieczna staje się budowa nowej, większej i lepiej wyposażonej instalacji. W tym celu prowadzone są intensywne prace zmierzające do zbudowania nowej kompostowni, m. in. stworzenie projektu budowlanego, uzyskanie odpowiednich zezwoleń, pozyskanie środków na budowę.
Kompostownia PUK przetwarza resztki roślinne na wartościowy kompost do użyźniania ziemi. Warunkiem uzyskania dobrej jakości kompostu jest oddzielne zebranie tych resztek, ponieważ wrzucenie ich do pojemnika z innymi śmieciami komunalnymi spowoduje ich bezpowrotną utratę. Nawet nowoczesna sortownia nie jest w stanie wysegregować czystych odpadów „bio” z odpadów zmieszanych.
Odpady na kompostownię przyjmowane są luzem, to znaczy że odpady przywiezione w workach należy z tych worków wysypać.
Czy wiesz, że…
- Trwająca około 2 tygodnie pierwsza faza kompostowania nazywana jest gorącą, ponieważ zachodzą tak intensywne procesy rozkładu, że materiał osiąga temperaturę powyżej 70 st. C.
- W ciągu minionych 60 lat zawartość materii organicznej w glebach obniżyła się o 40%. Prowadzi to nie tylko do obniżenia plonów roślin, lecz także zwiększa skutki suszy glebowej oraz przyczynia się do wzrostu fal powodziowych. Można do tego dodać, że takie mało próchniczne gleby nie wiążą dwutlenku węgla, a to oznacza ich istotny udział w ocieplaniu się klimatu. Wszystkim tym skutkom można zapobiegać przez nawożenie ziemi kompostem.
Duże zainteresowanie kompostem z PUK
w dniu: 18-10-2018
Podczas Pikniku Rodzinnego, jaki odbył się 30 września na tarnowskich błoniach, PUK rozdał kilkaset worków produkowanego we własnej kompostowi kompostu Fertilo. – W przeciągu półtorej godziny cały kompost rozdaliśmy. Do każdego worka dołączaliśmy ulotki z informacjami o tym, jak ważne jest nawożenie gleby i czym może grozić jej wyjałowienie – mówi Janusz Łabno, dyrektor Zakładu PUK przy ul. Kąpielowej. – Mamy nadzieję, że ta akcja edukacyjna spowoduje dalszy wzrost ekologicznej świadomości tarnowian.
PUK od kilku lat produkuje wysokiej jakości kompost Fertilo. Materiału do produkcji jest coraz więcej, szczególnie od trzech lat widać skokowy wzrost odpadów zielonych dostarczanych na kompostownię. Do 2015 roku do PUK trafiało średniorocznie około 2,5 tys. ton odpadów zielonych, od 2016 r. to średnio dwa razy więcej. – To trend charakterystyczny nie tylko dla nas, ale całej Polski. Wynika z uszczelnienia systemu gospodarki odpadami, wprowadzenia systemu zachęt i ułatwień dla mieszkańców segregujących odpady zielone oraz ze wzrostu świadomości ludzi – ocenia Janusz Łabno.
Nie bez znaczenia jest fakt, że równolegle z podażą odpadów zielonych rośnie popyt na kompost. Fertilo produkowany w PUK nie tylko uzupełnia składniki pokarmowe w glebie, ale też nadaje jej odpowiednią strukturę: rozluźnia zwięzłą i spaja zbyt luźną glebę.
Biorąc pod uwagę zapotrzebowanie na przetwarzanie coraz większych ilości odpadów zielonych, PUK planuje wielomilionową inwestycję: rozbudowę i modernizację kompostowni. – Pozyskaliśmy już środki na ten cel i obecnie prowadzimy postępowanie przetargowe na realizację tej inwestycji – mówi dyrektor Łabno.
Stabilizacja odpadów
w dniu: 17-04-2018W 2017 roku na składowisko odpadów PUK przy ul. Komunalnej w Tarnowie trafiło nieco ponad 17 tys. ton odpadów. Rok wcześniej było to o dwie tony mniej. – Wskazuje to na pewną stabilizację – mówi Piotr Zieliński, kierownik Składowiska PUK. – Jeżeli strumień odpadów utrzyma się na tym poziomie, to uruchomiony w 2017 r. VI sektor składowiska wystarczy na kilkanaście lat deponowania w nim odpadów.
Odpady posegregowane
Również ilość posegregowanych odpadów dostarczonych do PSZOK ustabilizowała się, osiągając w ostatnich trzech latach poziom 6-7,5 tys. ton na rok. Wśród selektywnie zebranych odpadów tradycyjnie największą grupę stanowią odpady zielone (ok. 4 tys. ton) i wielkogabarytowe (ok. 2 tys. ton). Pozostałe odpady o charakterze surowcowym (papier, szkło, plastik, metal) to raptem niecałe 100 ton rocznie.
Spadek gruzu
Z kolei obserwuje się powolny spadek ilości przyjmowanych do PUK ziemi i gruzu – od 11 tys. ton w 2014 r. do 5,5 tys. ton w 2017 r. Ziemia i gruz wykorzystywane są do utwardzania dróg i placów na terenie przedsiębiorstwa lub do usypywania wałów i warstw izolacyjnych na składowisku odpadów. Pomimo tego, co roku pozostawała pewna ilość ziemi, która z czasem utworzyła spory zapas.
W bieżącym roku ten zapas wykorzystany zostanie na rekultywację wypełnionego odpadami V sektora składowiska odpadów. Rekultywacja polega głównie na przykryciu hałdy odpadów grubą warstwą ziemi i obsianiu jej roślinnością zielną, co ma na celu maksymalne ograniczenie oddziaływania śmieci na środowisko i zintegrowanie składowiska z otaczającym terenem.
Konieczna rozbudowa kompostowni
Od dwóch lat kompostownia PUK przyjmuje ponad 6 tys. ton odpadów zielonych rocznie. – To powyżej możliwości przerobowych instalacji – mówi Piotr Zieliński. – Dlatego w tym roku wprowadziliśmy znaczne ograniczenie tego strumienia odpadów.
W konsekwencji na kompostownię przyjmowane będą odpady zielone tylko z Tarnowa i gminy Tarnów, a głównym zadaniem w tym roku będzie przetworzenie nagromadzonych od 2016 r. zapasów, które zgodnie z przepisami można magazynować maksymalnie do trzech lat.
Warto podkreślić, że PUK stara się o przyznanie środków unijnych na budowę nowej kompostowni, która pozwoli na przerobienie na kompost większych ilości odpadów biodegradowalnych z całego regionu tarnowskiego. Decyzja z tej sprawie zapadnie w najbliższym czasie.
PUK chce unowocześnić kompostownię
w dniu: 14-02-2018PUK stara się o pozyskanie środków na budowę i wyposażenie nowej, dużej kompostowni na terenie zakładu przy ul. Komunalnej. Równolegle trwają poszukiwania optymalnego sprzętu do wyposażenia kompostowni. W związku z tym przed kilkoma miesiącami testowane było duże sito bębnowe, a ostatnio sito gwiazdkowe.
Zadaniem tego drugiego jest uzyskanie odpowiedniej czystości i granulacji kompostu. – Obracające się na wałkach gwiazdki tworzą powierzchnię, na którą sypie się przekompostowane trawy i liście. Drobne elementy przelatują między gwiazdkami i stanowią kompost gotowy do sprzedaży. Większe elementy, jak kawałki drewna czy kamienie, zostają odrzucone – mówi Piotr Zieliński, kierownik Składowiska PUK. – Od prędkości obrotowej gwiazdek ostatecznie zależy granulacja przesianego kompostu.
Wnioski z przeprowadzonych testów są bardzo pozytywne. Przede wszystkim sito zużywa bardzo mało paliwa i jest ekologiczne. Zasada działania napędu jest tu podobna, jak w hybrydowych samochodach, tzn. silnik spalinowy zasila silniki elektryczne. Ponadto sito jest bardzo precyzyjne, rozsiewa materiał na trzy różne funkcje, a zmianę funkcji umożliwia przez zmianę prędkości obrotowej. Do sita można też dołożyć separator powietrzny służący do odrzucenia worków foliowych czy innych potencjalnych zanieczyszczeń. Łatwy jest też dostęp do elementów urządzenia podczas serwisów.
Minus jest jeden: cena. Otóż koszt zakupu takiego sita gwiazdkowego to kwota rzędu miliona złotych.
Plany PUK w związku z kompostownią:
- lokalizacja bez zmian – obok składowiska odpadów przy ul. Komunalnej
- dwa razy większa powierzchnia niż dotychczas, czyli około 1 hektara
- zmiana obecnego, małego i mało wydajnego sita
- zakup brakującego urządzenia, czyli młyna do rozdrabniania drewna i równomiernego wymieszania różnych składników kompostu – obecnie na kompostowni jest tylko rębarka do gałęzi
- przykrycie pryzm kompostowych, aby uniezależnić proces kompostowania od warunków atmosferycznych